Upadłość konsumencka a małżeństwo: majątek wspólny i rozdzielność
Upadłość konsumencka a współmałżonek: ogłoszenie upadłości samo wprowadza rozdzielność majątkową, a majątek wspólny trafia do masy upadłości. Stan prawny: 11.11.2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 913).
Najważniejsze w skrócie
- Rozdzielność powstaje z mocy prawa w dniu ogłoszenia upadłości (art. 124 ust. 1 PU).
- Majątek wspólny wchodzi do masy; małżonek może zgłosić należność za swój udział.
- Późna rozdzielność lub intercyza nie chroni majątku – liczą się terminy (tabela niżej).
- Współkredytobiorca i poręczyciel nadal odpowiadają za dług.
- Alimenty nie podlegają umorzeniu.
Sprawdź w 7 pytaniach, czy możemy pomóc
Majątek wspólny po ogłoszeniu upadłości
- Rozdzielność majątkowa powstaje automatycznie – bez notariusza i sądu (art. 124 ust. 1 PU).
- Majątek wspólny wchodzi do masy; jego podział w trakcie postępowania jest niedopuszczalny.
- Syndyk może go spieniężyć w ramach likwidacji masy.
- Przepisy mówią o majątku wspólnym, nie o osobistym majątku małżonka. W razie wątpliwości – nieodpłatna pomoc prawna.
- Współmałżonek może zgłosić należność z tytułu swojego udziału (art. 124 ust. 3 PU) – musi zrobić to sam.
- Syndyk informuje małżonka o zasadach dotyczących majątku małżeńskiego (art. 4916a PU).
Co zostaje przy dłużniku: Co zostaje po upadłości konsumenckiej.
Terminy: kiedy rozdzielność i przekazanie majątku nie działają
Terminy liczy się wstecz od złożenia wniosku o upadłość.
| Sytuacja | Skuteczne wobec masy? | Podstawa |
|---|---|---|
| Rozdzielność sądowa ustanowiona ponad rok przed wnioskiem | Tak | art. 125 PU |
| Rozdzielność sądowa ustanowiona w ostatnim roku | Nie – chyba że pozew złożono min. 2 lata przed wnioskiem | art. 125 PU |
| Intercyza zawarta min. 2 lata przed wnioskiem | Tak | art. 126 PU |
| Intercyza zawarta krócej niż 2 lata przed wnioskiem | Nie | art. 126 PU |
| Darowizna lub sprzedaż za rażąco zaniżoną cenę – ostatni rok | Nie | art. 127 ust. 1 PU |
| Odpłatna umowa z małżonkiem lub osobą bliską – ostatnie 6 miesięcy | Nie (uznaje sędzia-komisarz) | art. 128 PU |
| Zabezpieczenie lub spłata niewymagalnego długu – ostatnie 6 miesięcy | Nie | art. 127 ust. 3 PU |
Bezskuteczna rozdzielność = majątek wspólny trafia do masy, jakby rozdzielności nie było. Więcej: Najczęstsze błędy przy upadłości.
Wspólny wniosek małżonków?
- Nie ma jednego wspólnego wniosku – każdy składa własny.
- Można złożyć oba tego samego dnia i wnosić o tego samego syndyka (poradnik MS, s. 5).
- Każdy wniosek musi samodzielnie spełniać warunki upadłości.
Czy małżonek odpowiada za moje długi?
Plan spłaty nie narusza praw wierzycieli wobec poręczycieli, współdłużników ani zabezpieczeń na majątku osób trzecich (art. 49115 ust. 5 PU):
- małżonek-współkredytobiorca nadal musi spłacać kredyt,
- poręczenie małżonka dalej obowiązuje,
- zabezpieczenie na cudzym majątku zostaje.
Alimenty
| Zasada | Podstawa |
|---|---|
| Bieżące alimenty płaci syndyk z masy – do płacy minimalnej (2026: 4 806 zł brutto) na osobę miesięcznie | art. 343 ust. 2 PU |
| Egzekucja alimentów możliwa mimo upadłości | art. 146 ust. 3 PU |
| Sprawy o alimenty toczą się bez udziału syndyka | art. 144 PU |
| Zaległe alimenty – pierwsza kategoria zaspokojenia | art. 342 ust. 1 PU |
| Alimenty nie podlegają umorzeniu; niezapłacone trzeba spłacić po postępowaniu | art. 49121 ust. 2 PU |
Checklista przed złożeniem wniosku
- Porozmawiaj ze współmałżonkiem – upadłość zmieni ustrój majątkowy was obojga.
- Spisz majątek wspólny i osobisty.
- Sprawdź daty intercyzy, pozwu i wyroku o rozdzielności (tabela wyżej).
- Ustal, kto współpodpisał Twoje umowy (współkredytobiorcy, poręczyciele).
- Nie przepisuj majątku na rodzinę i nie spłacaj wybranych wierzycieli przed terminem.
- Oboje niewypłacalni? Dwa wnioski tego samego dnia, prośba o jednego syndyka.
Pełna ścieżka: przewodnik po upadłości konsumenckiej.
FAQ
Czy muszę iść do sądu po rozdzielność? Nie. Powstaje z mocy prawa w dniu ogłoszenia upadłości (art. 124 ust. 1 PU).
Mamy intercyzę od roku. Czy to nas chroni? Nie wobec masy. Intercyza działa tylko, jeśli zawarto ją min. 2 lata przed wnioskiem (art. 126 PU).
Mąż jest współkredytobiorcą. Czy moja upadłość zwolni go z kredytu? Nie. Wierzyciel nadal może żądać spłaty od współdłużnika (art. 49115 ust. 5 PU).
Artykuł nie jest poradą prawną. Opisuje przepisy według stanu prawnego na 11.11.2026 r. W swojej sprawie skorzystaj z bezpłatnej porady: nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie działają w każdym powiecie – wizytę umówisz na zapisy-np.ms.gov.pl.
Źródła
- Prawo upadłościowe, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 913: isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000913
- Ministerstwo Sprawiedliwości, „Upadłość konsumencka oraz układ konsumencki – praktyczny poradnik dłużnika” (stan prawny 1.02.2021): gov.pl/attachment/9c187ce0-0e3d-4fbb-b30d-a28a4a28bc25
- Rozporządzenie RM w sprawie minimalnego wynagrodzenia na 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242): isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001242
- Zapisy na nieodpłatną pomoc prawną: zapisy-np.ms.gov.pl